Zam Var, Oy Var: Emekli Sandığı Değil Sabır Taşı

Zam Var, Oy Var: Emekli Sandığı Değil Sabır Taşı

Bu ülkede bazı şeyler hiç değişmez. Mesela yazın sıcak olur, kışın doğalgaz faturası yakar, bir de emeklilere zam gelir… ama gelmez gibi gelir. Açıklanan zam oranı açıklandığı anda üç şeye dönüşür: Enflasyonun altında kalır, Markette erir, Emeklinin umudunu öğütür

Sonra emekli televizyonu açar, çayını koyar, dizini ovuşturur ve der ki:“Allah devletimize zeval vermesin.”

İşte sosyoloji tam da burada başlar. Ekonomi kitapları der ki: “İnsan rasyonel davranır.”
Türkiye’de emekliler der ki: “Evladım eskiden daha kötüydü.”

Bugün emekli maaşıyla ayın sonunu getirmek, Survivor’da aç karna finale kalmaktan daha zor. Ama sandık gelir, oy yine aynı yere gider. Çünkü burada mesele maaş değil; alışkanlık, korku ve kadercilik üçgeni.

AK Parti’ye oy veren emeklinin büyük kısmı şunu söylemez ama hisseder:

“Bunlar giderse daha kötüsü gelir.”

“Biz bu yaştan sonra macera mı yaşayacağız?”

“Bari tanıdık fakirlik olsun.”

Bu bir ekonomik tercih değil, duygusal rehinelik hâlidir. Sosyolojide buna “paternalist ilişki” denir. Halk devleti baba gibi görür. Baba bazen döver, bazen harçlık vermez ama sonuçta “babandır”. Emekli de der ki: “Baba serttir ama bilir.” O yüzden maaş yetmez, pazardan yarım kilo meyve alınır ama oy değişmez. Çünkü oy değiştirmek “isyana”, isyan da “nankörlüğe” benzetilir. Bu ülkede aç kalmak ayıp değildir; şikâyet etmek ayıptır.

Peki Muhalefet Nerede?

Asıl trajikomik kısım burada başlıyor.

Muhalefet emekliye seslenirken hâlâ PowerPoint dili kullanıyor:

“Refah”

“Makroekonomi”

“Yapısal reform”

Emekli ise soruyor: “Marketten çıkarken poşeti niye yarıya indirdim?”

Muhalefet yıllardır emekliye şunu anlatamadı: “Sen fakir değilsin, fakirleştirildin.”

Onun yerine ne yaptı?

Biri grafik gösterdi

Biri gençlere oynadı

Biri “zaten bunlar değişmez” deyip vazgeçti

Emekliyi iktidara kaptıran sadece iktidar değildir; muhalefetin ihmalkârlığıdır.

Emekli her zam döneminde biraz daha yoksullaşıyor ama sandıkta aynı tercihi yapıyor. Çünkü karşısında kendisini gerçekten anlayan, onun dilini konuşan, korkularını ciddiye alan bir muhalefet görmüyor.

Bu yüzden bu ülkede: Zam gelir, Tepki çıkmaz, Oy değişmez. Sonra hep birlikte şaşırırız:
“Bu insanlar hâlâ neden oy veriyor?”

Cevap basit ama acı: Çünkü açlık öğretilmiş, umut ise ertelenmiştir. Ve bu düzen, yalnızca iktidarın başarısı değil; muhalefetin kronik başarısızlığıdır.

Atalar ne demiş: “Alışan eşek çamurdan korkmaz.” Ama bu hikâyede eşek yok…
Sadece yıllardır çamurda yürümeye mecbur bırakılmış insanlar var.